Kamienica Kranichowska

Opis

Kamienica Kranichowska stoi w narożniku Rynku Starego Miasta i ulicy Zapiecek, po pierzei nazywanej stroną Hugona Kołłątaja. Budynek łączy się także z adresami Zapiecek 2 i Piwna 32. W dokumentach konserwatorskich pojawiają się również historyczne nazwy: Simonettich, Hińczowska, Octabińska i Markiewiczowska.

Według opracowań historycznych początkowo znajdował się tu drewniany dom. W XV wieku murowaną kamienicę miał wznieść toruński kupiec Michał Kranich, późniejszy burmistrz Warszawy — od jego nazwiska pochodzi popularna nazwa Kranichowska. Oficjalne materiały warszawskiego Śródmieścia podają, że budynek powstał przed 1495 rokiem.

W 1666 roku właściciel o nazwisku Simonetti rozbudował kamienicę — stąd druga popularna nazwa. Trzy lata później dom miał poważnie ucierpieć w pożarze. Do dziś od strony Zapiecka zachowało się nadproże z datą 1666, jeden z najciekawszych detali związanych z tym adresem. W XVIII wieku kamienica należała między innymi do rodziny Grotthoffów, a w połowie XIX wieku była domem czynszowym Marii Stefanowskiej, zamieszkiwanym przez mniej zamożnych warszawiaków.

Podczas zniszczenia Starówki w 1944 roku budynek zrujnowano niemal do parteru. Odbudowano go w latach 1952–1953 według projektu Andrzeja Węgrzeckiego, z przeznaczeniem dla ówczesnego Ministerstwa Poczt i Telegrafów. Podczas rekonstrukcji ścianę kamienicy przesunięto o niemal dwa metry, aby poszerzyć przejazd dla autobusów przy wylocie Zapiecka — to ciekawy przykład kompromisu między wierną odbudową a potrzebami powojennego miasta.

Narożnik kamienicy rozpoznaje się dzięki zegarowi nad przejściem w stronę Zapiecka oraz tablicy upamiętniającej odbudowę Starego Miasta w latach 1951–1953. Fotografia tablicy z 1953 roku znajduje się w zbiorach Muzeum Warszawy. Związek z pocztą przetrwał do dziś — pod adresem Rynek Starego Miasta 15 działa placówka Poczty Polskiej.

Warto wiedzieć

• Narożnik Rynku, Zapiecka i ulicy Piwnej po stronie Kołłątaja.
• Dwie główne historyczne nazwy: Kranichowska i Simonettich.
• Zachowane nadproże z datą 1666 od strony Zapiecka.
• Powojenna odbudowa 1952–1953 wg proj. Andrzeja Węgrzeckiego dla Ministerstwa Poczt i Telegrafów.
• Ściana przesunięta o niemal dwa metry, by umożliwić przejazd autobusów.
• Narożny zegar i tablica upamiętniająca odbudowę Starówki (1951–1953).
• Wieloletnie związki z Pocztą Polską — placówka pod tym adresem do dziś.